Webdesign
UX-design gaat over hoe makkelijk een bezoeker op je website doet waarvoor hij kwam, zoals een product vinden, een offerte aanvragen of afrekenen. UI is hoe het eruitziet, UX is of het werkt. Goede UX zie je terug in minder mensen die halverwege afhaken.
Kort samengevat: UX staat voor user experience: de ervaring die iemand heeft als hij je website gebruikt. UX-design is het ontwerpen van die ervaring, zodat een bezoeker zonder nadenken vindt wat hij zoekt en de stap zet waarvoor hij kwam. UI-design gaat over het uiterlijk, UX over de route. Je hoeft er geen groot onderzoek voor te doen: een paar mensen een taak laten uitvoeren laat de grootste problemen al zien. Begin bij de pagina's waar je omzet of aanvragen binnenkomen.
Een bezoeker wil een offerte aanvragen. Hij vindt de knop pas onderaan de pagina, het formulier vraagt om zijn bedrijfsgrootte en btw-nummer, en na het versturen ziet hij een lege pagina. Hij weet niet of het gelukt is en belt dan maar. Of hij belt niet en vraagt de offerte bij een ander aan. Dat is een UX-probleem, en het komt vaker voor dan je denkt.
UX-design is het ontwerpen van de hele ervaring rond je website of app. Het begint bij de vraag wat een bezoeker komt doen en hoe hij daar zo snel mogelijk komt. Het gaat dan om de opbouw van je menu, de volgorde van informatie op een pagina, de tekst op knoppen en wat er gebeurt nadat iemand op verzenden drukt.
De term komt van Don Norman, die in de jaren negentig bij Apple werkte. Hij bedoelde er alles mee wat iemand ervaart in contact met een bedrijf en zijn product. Bij een website komt dat neer op één vraag: lukt het de bezoeker om te doen wat hij wilde, zonder te zoeken of te twijfelen?
UI staat voor user interface. Dat is wat je ziet: kleuren, lettertypes, knoppen en afbeeldingen. UX is de route die een bezoeker aflegt en hoe logisch die voelt.
Een site kan er prachtig uitzien en toch slecht werken. Het omgekeerde komt ook voor: een eenvoudige site die weinig indruk maakt, maar waar iedereen in twee klikken vindt wat hij zoekt. Die tweede verkoopt meestal beter. In een goed ontwerp lopen de twee samen op, en daarom doen wij ze bij webdesign en UX ook in één traject.
De meeste problemen zijn klein en zitten op dezelfde plekken. Dit zijn de dingen die we het vaakst tegenkomen als we een bestaande site doorlopen.
Je herkent ze in je cijfers aan pagina's met veel bezoekers en weinig vervolgstappen, of aan een checkout waar een groot deel van de mensen tussen winkelwagen en betalen afhaakt.
Laat een paar mensen die je site niet kennen een concrete taak uitvoeren, bijvoorbeeld: vraag een offerte aan voor een nieuwe voordeur. Kijk mee zonder te helpen en schrijf op waar ze twijfelen. Nielsen Norman Group laat al jaren zien dat vijf testpersonen het grootste deel van de problemen aan het licht brengen.
Kijk daarnaast in Google Analytics waar mensen afhaken, en zet op de belangrijkste pagina's een heatmap. Daarmee zie je waar bezoekers klikken en tot hoever ze scrollen. Hoe je van die gegevens naar verbeteringen gaat staat bij conversie-optimalisatie.
Verander daarna één ding tegelijk en kijk wat het doet. Een korter formulier of een duidelijkere knoptekst levert vaak meer op dan een nieuw ontwerp.
Goede UX geldt ook voor mensen die slecht zien, een toetsenbord gebruiken in plaats van een muis of een schermlezer nodig hebben. Sinds juni 2025 geldt de Europese toegankelijkheidswet bovendien voor veel webshops en online diensten. Kleine bedrijven met minder dan tien medewerkers en een beperkte omzet zijn uitgezonderd, maar de richtlijnen uit WCAG zijn voor iedere site een goede maatstaf. Voldoende contrast, teksten bij afbeeldingen en formulieren die zonder muis werken helpen elke bezoeker.
Bij een nieuwe site of een redesign beginnen we met de vraag wat bezoekers komen doen. Daarna tekenen we eerst de opbouw van de belangrijkste pagina's, zonder kleur of beeld, en lopen we die met de klant door. Pas als de route klopt, komt het ontwerp. Bij een bestaande site beginnen we met de cijfers en een paar korte tests, zodat we weten waar het schuurt voordat we iets veranderen.
Ontwerp en bouw doen we zelf, dus wat op het scherm getekend is, komt ook zo online. Zo maakten we de nieuwe site van Ceralux, waar de rustige opbouw de showroom online moest laten zien. Wil je een nieuwe site die vanaf het begin klopt? Lees hoe we een website laten maken aanpakken.
Webdesign is het bredere vak en omvat ook het uiterlijk en de techniek. UX is het deel dat over gebruiksgemak en de route van de bezoeker gaat. Een goede webdesigner houdt er rekening mee, ook als het niet zo heet.
Indirect wel. Google weegt de paginaervaring mee, zoals laadtijd en hoe goed een pagina op een telefoon werkt. Belangrijker is dat bezoekers die snel vinden wat ze zoeken niet teruggaan naar de zoekresultaten om het bij een ander te proberen. Meer daarover in ons stuk over bovenaan komen in Google.
Laat drie tot vijf mensen een taak uitvoeren op je site en kijk mee. Vergelijk daarnaast in je statistieken hoeveel bezoekers een pagina bekijken met hoeveel er de volgende stap zetten. Waar dat verschil groot is, valt meestal iets te winnen.
Geschreven door
Vincent Borgers
Full-stack Developer
Ik schrijf over wat techniek kost en oplevert, van maatwerk software tot AI. Wat ik aanraad draait eerst bij ons zelf, anders schrijf ik er niet over.
LinkedInBekijk profiel
